بتن آسفالتی
بتن آسفالتی گرم
1- تعريف
بتن آسفالتی گرم مخلوطی است از سنگدانه های شکسته و دانه بندی شده و فيلر که در کارخانه آسفالت حرارت داده شده و با قير گرم در درجه حرارت های معين مخلوط و به همان صورت گرم برای مصرف در راه، حمل، پخش و کوبيده می شود.
دوام زياد، توليد يکنواخت، کنترل درجه حرارت و رطوبت مصالح و آماده شدن سريع برای عبور ترافيک، از مزايای بتن آسفالتی گرم می باشد که بدون هيچگونه محدوديتی در راهها، خيابانها، فرودگاه ها، باراندازها، پايانه ها، و پارکينگ ها مورد مصرف قرار می گيرد.
بتن آسفالتی گرم مصرفی در قشرهای روسازی راه به شرح انواع زير است:
آسفالت رويه ( توپکا )
آسفالت رويه آخرين قشر آسفالتی است که در تماس مستقيم با بارهای وارده از ترافيک و عوامل جوی محيط قرار می گيرد. آسفالت رويه، طوری طراحی و اجرا می گردد که تحمل بارهای وارده را داشته و در مقابل اثرات سوء آب، يخبندان و تغييرات درجه حرارت مقاومت کرده و دوام آورد.
قشر رويه معمولاً نسبت به قشر آستر و اساس قيری دارای دانه بندی ريزتر، فضای خالی سنگدانه ها زيادتر و در نتيجه قير بيشتر می باشد. حداکثر اندازه سنگدانه ها در اين قشر بين 5/9 تا 5/19 ميليمتر می باشد که با توجه به بافت سطحی مورد نياز انتخاب می شود. چنانچه درصد رد شده از الک شماره 8 دانه بندی به حداکثر و يا حداقل مجاز ميل کند به ترتيب بافت سطحی ريز، يا زبر ( خش ) ايجاد می شود.
برای ازدياد، مقاومت در مقابل لغزندگی و هدايت آبهای سطحی بمنظور جلوگيری از ايستابی می توان از يک قشر آسفالت رويه متخلخل با دانه بندی باز استفاده کرد. ضخامت اين قشر حداقل دو سانتيمتر است که جزء سيستم روسازی منظور نمی شود و نمی توان از آن بعنوان قشر جايگزين رويه اصلی استفاده کرد. درصورت اجرای رويه متخلخل لازم است لايه ای که بلافاصله زير آن قرار می گيرد عملاً نفوذناپذير باشد.
آسفالت آستر ( بيندر )
اين قشر معمولاً بين قشر رويه و قشر اساس قيری و در صورت عدم وجود قشر اساس قيری بين قشر رويه و قشر اساس سنگ شکسته قرار می گيرد. دانه بندی آن درشت تر از آسفالت رويه و مقدار قير آن کمتر است . حداکثر قطر سنگدانه های آن از 19 تا 5/37 ميليمتر می باشد.
پس از پخش آسفالت به وسيله فينيشر، اطوی اوليه قشر پخش شده توسط فينيشر، و اطوی ثانويه توسط غلتک چرخ فلزی ( ترجيحاً دو چرخ دو محور ) انجام ميشود. چرخ يا محور دارای نيروی محرکه غلتک اطو بايستی به سمت فينيشر باشد که از جمعشدن آسفالت کوبيده نشده جلوی غلتک در موقع حرکت بطرف فينيشر، جلوگيری گردد. غلتک اطو بايستی روی مسير کوبيده شده از فينيشر دور شود. کوبيدن نهايی قشر آسفالتی توسط دو غلتک چرخ لاستيکی با وزن مناسب ( بسته به نوع دانهبندی و ضخامت قشر پخش شده آسفالت ) تا حصول تراکم لازم، انجام ميشود. ميزان تراکم برای قشرهای اساس آسفالتی، آستر و رويه ( توپکا ) حداقل 97 درصد وزن مخصوص نمونههای آزمايشگاهی مارشال، يا 92 درصد وزن مخصوص نظری آسفالت که با روش 209 T تعيين ميگردد، ميباشد.
وزن غلتک ها بايستی، قابل تنظيم باشد. غلتک های چرخ لاستيکی برای حصول تراکم کافی و تنظيم بافت سطحی آسفالت مناسب تر از غلتک های چرخ فلزی می باشد. مدت زمان کوبيدگی برای قشرهای آسفالتی بسته به ضخامت آنها بين 10 تا 15 دقيقه ( حدود شش تا هشت عبور ) می باشد. غلتک های مورد استفاده برای کوبيدن آسفالت بايد مجهز به لوله های آب پاش برای تميز نگهداشتن چرخ ها با مواد صابونی باشد و استفاده از روغن سوخته و يا گازوئيل برای تميز کردن چرخ ها به هيچ وجه مجاز نمی باشد.
هميشه يک غلتک چرخ فلزی و يا چرخ لاستيکی به عنوان ذخيره آماده کار باشد تا چنانچه به هر دليل غلتکهای مشغول کار عيب و نقصی پيدا کرد بلافاصله جايگزين گردد و آسفالت در اثر کمبود غلتک معيوب نشود.
چنانچه سرعت فينيشر زياد و بيش از 7 متر در دقيقه باشد تعداد غلتک های چرخ لاستيکی بايستی به تناسب سرعت فينيشر اضافه گردد. درجه حرارت محيط و شدت کاهش دمای مخلوط نيز در انتخاب تعداد غلتکها موثر است. تعيين تعداد غلتک ها با نظر دستگاه نظارت انجام می شود. هنگام متراکم کردن آسفالت چنانچه کندروانی قير بيش از اندازه باشد حصول تارکم لازم در کل ضخامت لايه پخش شده ممکن نخواهد شد و در صورتيکه کمتر از اندازه باشد آسفالت حالت روان پيدا کرده و جلوی غلتک فشرده شده و پس از اجرا موجهای متوالی ريز در راه ايجاد خواهد شد. کندروانی بهينه برای قير آسفالت هنگام تراکم 30 ± 280 سانتی استکس می باشد.لازم است با انجام آزمايش کندروانی قير مصرفی، خط تغييرات کندروانی آنرا ترسيم نمود تا حدود بالا و پايين درجه حرارت آسفالت هنگام تراکم تعيين شود.
سرعت غلتکهای چرخ فلزی بايد يکنواخت و حدود 4 کيلومتر در ساعت و سرعت غلتکهای چرخ لاستيکی حداکثر 8 کيلومتر در ساعت باشد.